Motyw pogrzebu

W różnych kulturach pogrzeb może mieć rozmaity przebieg. W krajach o tradycjach chrześcijańskich powszechnie przyjętym sposobem pochówku jest umieszczenie zmarłego w trumnie pod ziemią, niekiedy w grobowcu. Możliwa jest także kremacja. Ciało wyznawcy islamu zostaje złożone zwykle w grobie ziemnym, jedynie owinięte w tkaninę - bez użycia trumny. Wśród wyznawców hinduizmu rozpowszechnione jest palenie zwłok na specjalnie przygotowywanych stosach.

Niezależnie od sposobu postępowania ze zwłokami, pogrzeb ma ważne znaczenie w kulturze - na przykład muzułmanie wierzą, że w przypadku niepochowania zmarłego w ciągu doby po śmierci jego dusza zostanie uwięziona w ciele i utrudniona będzie droga do raju.

W antycznej tragedii Sofoklesa - "Antygonie" - w walce o władzę zginęli dwaj bracia, Polinejkes i Eteokles. Rządy objął ich stryj Kreon, który Eteoklesowi wyprawił uroczysty pogrzeb, zaś Polinejkesa uznał za zdrajcę i zakazał grzebania jego zwłok, co wskazuje na to, jak ważny był sam akt pochówku. Antygona przeciwstawiła się jednak rozkazowi Kreona i pochowała zwłoki Polinejkesa, powołując się na prawo boskie: każdy zmarły, niezależnie od swoich przekonań i postępków, ma prawo do pogrzebu.

Motyw pogrzebu pojawia się również w wierszu Cypriana Kamila Norwida "Bema pamięci żałobny rapsod". Poeta przedstawia w nim pogrzeb bohatera, wystylizowany na uroczystość łączącą w sobie elementy tradycji antycznej, chrześcijańskiej oraz starosłowiańskiej. Słowa Hannibala, będące mottem wiersza - "Przysięgę ojcu złożoną aż po dziś dzień zachowałem" - uwypuklają główne cechy charakteru Bema - męstwo i miłość do ojczyzny. Ważna jest cześć oddawana generałowi. Korowód żałobników w zakończeniu wiersza symbolizuje ludzkość, której drogi wyznaczają bohaterowie tacy jak generał Bem.